Edgar Allan Poe

EDGAR ALLAN POE (19 Ocak 1809 – 7 Ekim 1849), Amerikalı şair, yazar, editör ve edebiyat eleştirmenidir. Ağırlıklı olarak şiir ve kısa öykü türlerinde eserler vermiş; özellikle gizem ve karanlık anlatılarıyla edebiyat tarihinde özgün bir yer edinmiştir. Amerikan Romantizmi’nin önde gelen figürlerinden biri olan Poe, aynı zamanda ABD’de kısa öykünün öncülerinden sayılır. Polisiye türünün kurucusu olarak kabul edilir; bilimkurgu edebiyatının erken örneklerine de önemli katkılarda bulunmuştur.

Boston’da oyuncu bir anne babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Poe, henüz küçük yaşta yetim kaldı. Richmond’lı John ve Frances Allan çifti tarafından yanlarına alındıysa da resmen evlat edinilmedi. Gençlik yıllarında eğitim masrafları ve kumar borçları nedeniyle John Allan ile arası açıldı. Virginia Üniversitesi’ndeki eğitimini maddi imkânsızlıklar yüzünden yarım bıraktı; ardından orduya katıldı. Bu dönemde ilk şiir kitabı Tamerlane and Other Poems’i yayımladı.

West Point’ten ayrıldıktan sonra hayatını edebiyat dergilerinde yazar ve eleştirmen olarak sürdürdü. Baltimore, Philadelphia ve New York’ta yaşadı; keskin eleştiri diliyle tanındı. 1836’da kuzeni Virginia Clemm ile evlendi. 1845’te yayımlanan Kuzgun şiiriyle büyük bir ün kazandı. Ancak bu başarı maddi refah getirmedi. Eşinin 1847’de veremden ölümü, Poe’nun hayatında derin bir kırılma yarattı.

Kendi edebiyat dergisini yayımlama hayaliyle yıllarca çalıştıysa da bu proje gerçekleşmeden, 1849’da Baltimore’da 40 yaşında hayatını kaybetti. Ölüm nedeni kesin olarak bilinmemektedir.

Poe’nun eserleri yalnızca edebiyatı değil; müzikten sinemaya, popüler kültürden kriptografiye kadar pek çok alanı etkilemiştir. Bugün adına verilen Edgar Ödülü, gizem edebiyatının en saygın ödüllerinden biridir.

​

​